Khi răng bị sâu lớn, sứt mẻ hoặc vừa điều trị tủy, nhiều người phân vân không biết nên trám răng hay bọc răng sứ. Trám răng giữ lại tối đa mô răng thật nhưng chỉ phù hợp với tổn thương nhỏ đến vừa, còn răng sứ bảo vệ toàn bộ thân răng nhưng phải mài răng nhiều hơn. Bài viết dưới đây so sánh hai phương pháp, chỉ ra những trường hợp bắt buộc phải bọc răng sứ và giúp bạn tự đánh giá trước khi gặp bác sĩ.
1. Trám răng và bọc răng sứ khác nhau thế nào?
Hai phương pháp đều phục hồi răng hư tổn nhưng khác nhau ở lượng mô răng phải mài và mức độ bảo vệ.
- Trám răng là kỹ thuật làm sạch phần răng bị sâu hoặc vỡ, sau đó lấp đầy bằng vật liệu nha khoa. Vật liệu phổ biến hiện nay là composite cùng màu răng và GIC (xi măng thủy tinh, hay dùng cho vùng cổ răng). Ưu điểm lớn nhất là chỉ loại bỏ phần mô hỏng, giữ gần như toàn bộ mô răng lành và thường xong trong một lần hẹn.
- Bọc răng sứ là kỹ thuật mài nhỏ thân răng thành cùi răng, sau đó gắn một mão sứ được chế tác riêng trùm kín bên ngoài. Tùy loại sứ và vị trí răng, mỗi mặt răng thường được mài khoảng 1–2 mm. Hiện có hai nhóm chính: răng sứ kim loại (sườn kim loại phủ sứ) và răng toàn sứ như zirconia, lithium disilicate với độ thẩm mỹ cao hơn. Mão răng sứ ôm trọn thân răng nên chịu lực nhai tốt và giữ các phần răng yếu không bị tách vỡ.

>>> Tham khảo thêm: Răng sứt mẻ, gãy vỡ: Bọc sứ phục hồi như thế nào?
Khi lỗ sâu quá lớn để trám trực tiếp nhưng thân răng còn nhiều mô chắc, bác sĩ có thể chỉ định trám gián tiếp bằng inlay (miếng sứ nằm gọn trong lòng răng) hoặc onlay (phủ thêm một hoặc vài múi răng). Phương pháp này mài ít hơn bọc răng sứ, bền hơn trám composite và thường cần hai lần hẹn.
Bảng so sánh trám răng và bọc răng sứ
|
Tiêu chí |
Trám răng |
Bọc răng sứ |
|
Mức tổn thương phù hợp |
Nhỏ đến vừa |
Lớn, mất múi, răng yếu |
|
Mô răng phải mài |
Chỉ phần sâu, hỏng |
Toàn bộ bề mặt thân răng |
|
Số lần hẹn |
Thường 1 lần |
Thường 2–3 lần |
|
Độ bền tham khảo |
Khoảng 5–10 năm (composite) |
Khoảng 10–15 năm hoặc lâu hơn |
|
Chi phí |
Thấp |
Cao hơn nhiều lần |
|
Khả năng đảo ngược |
Dễ trám lại |
Không đảo ngược, răng đã mài luôn cần mão |
>>> Tìm hiểu thêm: Bọc 1 răng sứ giá bao nhiêu? Chi phí bọc răng cửa và răng hàm chi tiết
Không có phương pháp nào tốt hơn tuyệt đối, chỉ có lựa chọn phù hợp với mức tổn thương của từng chiếc răng.
2. Khi nào chỉ cần trám răng?

>>> Tham khảo thêm: Bọc răng sứ, dán sứ, niềng răng hay tẩy trắng: Chọn cách nào?
Nha khoa hiện đại ưu tiên bảo tồn mô răng thật, vì vậy tổn thương nhỏ luôn được trám trước khi nghĩ tới răng sứ. Bạn thường chỉ cần trám trong các trường hợp sau:
-
Lỗ sâu nhỏ đến vừa, chưa ảnh hưởng tủy, thành răng xung quanh còn dày và chắc.
-
Răng mẻ nhỏ ở rìa cắn hoặc góc răng cửa do va chạm, cắn vật cứng.
-
Mòn cổ răng hình chêm gây ê buốt khi chải răng hoặc ăn đồ lạnh.
-
Răng thưa nhẹ, khe hở nhỏ có thể đóng bằng trám composite thẩm mỹ.
-
Miếng trám cũ nhỏ bị đổi màu, hở viền cần thay mới.
Với những trường hợp này, bọc răng sứ là can thiệp quá mức, khiến bạn mất thêm mô răng lành mà không mang lại lợi ích tương xứng.
3. Khi nào bắt buộc phải bọc răng sứ?

>>> Tham khảo thêm: Răng sứ là gì? Tất tần tật về bọc răng sứ thẩm mỹ từ A–Z
Có những tình huống mà miếng trám, dù làm kỹ đến đâu, cũng không đủ sức bảo vệ chiếc răng. Khi đó, bọc răng sứ không còn là lựa chọn thẩm mỹ mà là chỉ định điều trị để giữ răng lâu dài.
-
Răng hàm đã điều trị tủy: Sau khi lấy tủy, răng mất nguồn nuôi dưỡng bên trong và mất thêm mô do mở đường vào ống tủy. Răng trở nên giòn, dễ nứt vỡ dọc, nhất là các răng hàm phải chịu lực nhai lớn. Bọc răng sứ giúp ôm giữ toàn bộ thân răng, phân tán lực nhai và hạn chế nguy cơ vỡ răng. Riêng răng cửa đã chữa tủy mà còn nhiều mô lành thì có thể chỉ cần trám.
-
Mất mô răng quá lớn hoặc mất múi răng: Khi phần răng bị sâu hoặc vỡ chiếm khoảng một nửa thân răng trở lên, hoặc mất đi múi răng chịu lực, thành răng còn lại quá mỏng để giữ miếng trám. Miếng trám lớn dễ bong, còn thành răng mỏng có thể gãy theo. Lúc này, răng sứ (hoặc onlay nếu mô răng còn đủ) là giải pháp bền vững hơn.
-
Răng nứt, gãy hoặc vỡ lớn: Với răng nứt chưa lan xuống chân, mão sứ đóng vai trò như chiếc đai giữ các phần răng không tách rời và giảm đau khi nhai. Nếu vết nứt đã kéo dài xuống chân răng, khả năng giữ răng thường rất thấp và bác sĩ có thể phải cân nhắc nhổ răng.
-
Miếng trám lớn bong nhiều lần, sâu tái phát: Mỗi lần trám lại phải lấy bỏ miếng trám cũ cùng phần mô sâu mới, nên lỗ trám ngày càng rộng. Khi răng không còn đủ mô giữ vật liệu trám, cần chuyển sang phục hồi bằng răng sứ.
-
Răng mòn nặng do nghiến răng hoặc axit: Thói quen nghiến răng, trào ngược dạ dày hay ăn uống nhiều đồ chua có thể làm thân răng mòn ngắn, ê buốt và thay đổi khớp cắn. Khi mòn nặng, mão răng sứ giúp phục hồi chiều cao và hình dạng răng. Người nghiến răng nên đeo máng bảo vệ ban đêm để răng sứ bền hơn.
-
Làm trụ cầu răng hoặc phục hình trên implant: Khi làm cầu răng sứ thay thế răng đã mất, hai răng kế cận phải được mài và bọc mão để làm trụ đỡ. Implant cũng cần một mão sứ gắn lên khớp nối (abutment) phía trên.

>>> Tìm hiểu thêm: Răng bị sâu có bọc sứ được không? Cần điều trị gì trước khi bọc?
Lưu ý: Răng ố vàng, thưa nhẹ hoặc lệch nhẹ không phải trường hợp bắt buộc bọc răng sứ. Bạn nên cân nhắc các phương pháp ít xâm lấn hơn như tẩy trắng, dán sứ veneer, trám thẩm mỹ hoặc niềng răng.
4. Nên trám hay bọc răng sứ? Tự kiểm tra trước khi quyết định
5 câu hỏi giúp bạn hình dung hướng điều trị: Trước khi đi khám, hãy tự trả lời:
-
Răng đã điều trị tủy chưa, đó là răng cửa hay răng hàm?
-
Phần răng bị mất lớn đến đâu, còn đủ các múi răng không?
-
Răng có vết nứt không, có đau khi cắn hoặc khi nhả ra không?
-
Răng đã trám đi trám lại bao nhiêu lần?
-
Bạn có nghiến răng hoặc cần làm cầu răng ở vị trí đó không?
Càng nhiều câu trả lời “có”, khả năng chiếc răng cần onlay hoặc bọc răng sứ càng cao. Tuy vậy, chỉ bác sĩ mới kết luận chính xác sau khi khám lâm sàng và chụp X-quang.

Chọn sai phương pháp gây hậu quả gì?
-
Trám khi lẽ ra phải bọc: miếng trám lớn dễ bong, răng có thể nứt vỡ dọc tới chân và phải nhổ, tốn kém hơn nhiều về sau.
-
Bọc khi chỉ cần trám: mất đi lớp mô răng lành không thể tái tạo, dễ ê buốt kéo dài; nếu mài sát tủy, răng có thể viêm tủy và phải điều trị tủy. Mão răng sứ hở viền còn tạo chỗ cho vi khuẩn gây sâu cùi răng và viêm nướu.
5. Câu hỏi thường gặp

-
Răng sâu nặng có trám được không?: Có thể, nếu thành răng còn chắc và chân răng khỏe. Khi sâu đã vào tủy, răng cần được điều trị tủy trước rồi mới phục hồi. Nếu mô răng còn lại quá ít, bác sĩ sẽ chỉ định bọc răng sứ; chỉ khi chân răng hỏng nặng mới phải nhổ.
-
Bọc răng sứ có bắt buộc phải lấy tủy không?: Không. Phần lớn răng còn tủy sống vẫn bọc răng sứ được. Bác sĩ chỉ lấy tủy khi tủy đã viêm, hoại tử hoặc răng lệch nhiều buộc phải mài sâu.
-
Răng sứ bị mẻ có trám lại được không?: Vết mẻ rất nhỏ có thể được mài nhẵn hoặc sửa tạm bằng vật liệu chuyên dụng, nhưng độ bền không cao. Nếu mẻ lớn hoặc nứt, bạn nên thay mão răng sứ mới.
-
Đã bọc răng sứ có tháo ra để quay lại trám được không?: Không. Răng đã mài thành cùi không thể khôi phục hình dạng ban đầu, vì vậy luôn cần một mão răng che phủ bên ngoài.
-
Trám răng và bọc răng sứ chênh nhau bao nhiêu tiền?: Bọc một chiếc răng sứ thường tốn gấp nhiều lần trám răng, tùy loại sứ từ sứ kim loại đến toàn sứ. Bạn nên tham khảo bảng giá và nhờ bác sĩ tư vấn theo tình trạng thực tế.
Trám răng phù hợp với tổn thương nhỏ đến vừa, còn bọc răng sứ là chỉ định bắt buộc khi răng hàm đã chữa tủy, mất nhiều mô, nứt vỡ lớn, mòn nặng hoặc cần làm trụ cầu. Dù chọn phương pháp nào, nguyên tắc vẫn là giữ lại tối đa răng thật. Nếu chưa chắc chiếc răng của mình thuộc trường hợp nào, hãy đặt lịch khám để bác sĩ kiểm tra, chụp X-quang và tư vấn hướng điều trị phù hợp.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ nha khoa.
Hiện nay, Nha khoa Bảo Việt có 3 cơ sở:
-
CS1: Số 117 Trần Đăng Ninh, Cầu Giấy, Hà Nội
- CS2: Số 630 Trường Chinh, Kim Liên, Hà Nội
Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp qua:
-
Hotline : 0961.524.678
-
Email: info@nhakhoabaoviet.com
Ngoài ra, Nha khoa Bảo Việt còn cung cấp nhiều kênh thông tin để khách hàng dễ dàng tìm hiểu và kết nối, bao gồm:
-
Fanpage: BaoViet Dental Clinic
-
Youtube: Nha Khoa Bảo Việt
