Viêm loét miệng, hay dân gian thường gọi là nhiệt miệng, là một tình trạng vô cùng phổ biến mà bất kỳ ai cũng từng trải qua vài lần trong đời. Sự nguy hiểm thực sự nằm ở chỗ, rất nhiều dấu hiệu ung thư khoang miệng ở giai đoạn đầu có hình dáng y hệt một nốt nhiệt miệng, khiến người bệnh nảy sinh tâm lý lơ là, chủ quan tự mua thuốc bôi tại nhà thay vì đi khám.
Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách phân biệt viêm loét thông thường và dấu hiệu ung thư khoang miệng một cách đơn giản, chuẩn xác nhất để không bỏ lỡ thời điểm vàng chữa trị căn bệnh ác tính này.
1. Viêm loét thông thường (Nhiệt miệng) có đặc điểm gì?
Trong nha khoa, viêm loét miệng thông thường (còn gọi là loét Aphthous) là những tổn thương hoàn toàn lành tính xuất hiện trên lớp niêm mạc mềm. Đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi bạn bị nóng trong, thiếu hụt vitamin (như B12, sắt), căng thẳng tâm lý kéo dài hoặc do những chấn thương cơ học vô tình như cắn trúng má trong lúc nhai thức ăn.
Dù gây ra rất nhiều sự phiền toái, mệt mỏi trong sinh hoạt hàng ngày, nhưng bản chất của nhiệt miệng không đe dọa đến tính mạng con người và luôn có những đặc điểm nhận diện rất đặc trưng.
- Về hình dáng và màu sắc: Vết viêm loét thông thường thường có hình tròn hoặc hình bầu dục, kích thước khá nhỏ chỉ cỡ vài milimet. Phần đáy của vết loét thường lõm nhẹ xuống, có màu vàng nhạt hoặc trắng xám, đồng thời được bao quanh bởi một vòng viền sưng tấy có màu đỏ rực.
- Về cảm giác của người bệnh: Nhiệt miệng gây ra cảm giác xót và đau rát vô cùng dữ dội ngay từ những ngày đầu tiên mới xuất hiện. Cơn đau này sẽ lập tức trở nên tồi tệ hơn khi lớp niêm mạc hở tiếp xúc trực tiếp với các loại thức ăn có vị mặn, chua, cay hoặc khi bạn cử động cơ miệng để giao tiếp.
- Về thời gian hồi phục: Đây là yếu tố quan trọng nhất để đánh giá. Vết loét lành tính luôn tuân theo chu kỳ tái tạo tế bào tự nhiên của cơ thể; chúng sẽ tự động thu nhỏ lại và lành lặn hoàn toàn chỉ sau khoảng 7 đến 14 ngày mà không cần phải can thiệp y tế hay dùng thuốc đặc trị.
>>> Tham khảo thêm: Cần làm gì khi phát hiện các dấu hiệu ung thư khoang miệng bất thường?
2. Các dấu hiệu ung thư khoang miệng ẩn nấp dưới dạng vết loét
Trái ngược hoàn toàn với nhiệt miệng, bệnh ung thư khoang miệng là sự sinh sôi nảy nở điên cuồng, mất kiểm soát của các tế bào biểu mô mang tính ác tính. Những tế bào đột biến độc hại này cũng tạo ra những vết lở loét trên niêm mạc, nhằm đánh lừa thị giác và cảm giác của người bệnh.
Để không bị nhầm lẫn và rơi vào bẫy của căn bệnh này, bạn cần đặc biệt lưu tâm đến sự khác biệt của các vết loét do ung thư khoang miệng gây ra thông qua các khía cạnh phân tích chuyên sâu dưới đây.
2.1. Vết loét dai dẳng trên 2 tuần
Điểm khác biệt lớn nhất và mang tính chất quyết định để nhận diện mầm mống của bệnh ung thư khoang miệng chính là thời gian tồn tại của vết loét. Như đã phân tích, cơ thể con người khỏe mạnh luôn có cơ chế tự chữa lành các vết thương hở trong miệng trong vòng tối đa hai tuần.
- Nếu vết loét của bạn nằm mãi trong miệng, tồn tại dai dẳng vượt quá mốc 14 ngày mà không hề có bất kỳ dấu hiệu thu hẹp kích thước hay bớt sưng viêm nào, thì đây chính là tín hiệu báo động đỏ vô cùng nguy hiểm mà bạn không được phép lơ là.
- Tổn thương ác tính do các tế bào ung thư khoang miệng sinh ra sẽ liên tục bành trướng, lan rộng và tàn phá các mô lành xung quanh; chúng sẽ không bao giờ tự lành lại dù bạn có tích cực súc miệng nước muối hay bôi các loại thuốc trị nhiệt miệng đắt tiền nhất.
>>> Liên hệ tư vấn trực tiếp tại đây!
2.2. Cảm giác chai cứng, sần sùi
Hình thái bề ngoài và cấu trúc của tổ chức mô tại vị trí bị tổn thương cũng là một manh mối vô cùng quan trọng, giúp các bác sĩ nha khoa phân biệt rõ ràng giữa một bệnh lý lành tính và các khối u ác tính đang âm thầm phát triển từng ngày.
- Khi bạn dùng ngón tay đã rửa sạch sờ nhẹ vào vết viêm loét thông thường, bạn sẽ cảm thấy tổ chức mô thịt xung quanh đó khá mềm mại và có độ đàn hồi, dù cho nó có thể hơi sưng nề đôi chút do phản ứng viêm cấp tính gây ra.
- Ngược lại hoàn toàn, vết loét của bệnh ung thư khoang miệng khi sờ vào sẽ cho cảm giác vô cùng cứng ngắc, chai sạn như sờ vào một cục đá; bề mặt của vết loét này thường gồ ghề, nham nhở, ranh giới không rõ ràng và bám dính cực kỳ chặt vào lớp mô cơ bên dưới.
2.4. Không đau hoặc đau âm ỉ
Tâm lý chung của đa số người bệnh là “thấy đau đớn mới sợ, không thấy đau thì chắc là không sao”. Tuy nhiên, trong ung thư học, suy nghĩ chủ quan này lại hoàn toàn sai lầm. Ở giai đoạn mới chớm nở, các tế bào ung thư khoang miệng thường hoạt động rất âm thầm và tinh vi.
- Khác biệt hoàn toàn với sự xót rát tột độ ngay lập tức của bệnh nhiệt miệng thông thường, các vết loét do ung thư khoang miệng ở giai đoạn đầu thường không gây ra bất kỳ cảm giác đau đớn dữ dội nào, khiến người bệnh lơ là và mất đi sự cảnh giác cần thiết.
- Chỉ đến khi khối u ác tính này phát triển lớn hơn, ăn sâu vào bên trong và trực tiếp chèn ép lên hệ thống dây thần kinh vùng mặt, bệnh nhân mới bắt đầu cảm thấy đau nhức nhối lan tận lên mang tai, hoặc bị tê bì, mất hẳn cảm giác ở vùng môi và lưỡi.
>>> Xem thêm: Nhận biết sớm dấu hiệu ung thư khoang miệng để tầm soát và điều trị kịp thời
2.5. Rỉ máu vô cớ và hôi miệng
Một nốt nhiệt miệng thông thường rất hiếm khi tự nhiên chảy máu, trừ khi bạn lỡ cắn trúng nó hoặc dùng bàn chải đánh răng chà xát quá mạnh tay. Dòng máu sinh ra do những chấn thương cơ học này cũng sẽ tự động đông lại và cầm máu rất nhanh chóng.
- Đối với bệnh ung thư khoang miệng, khối u ác tính sẽ tự động kích thích tạo ra rất nhiều mạch máu nhỏ li ti xung quanh để hút chất dinh dưỡng nuôi cơ thể nó; nhưng những mạch máu tân tạo này lại cực kỳ bở, yếu ớt và dễ dàng rách vỡ dù bạn không hề tác động mạnh.
- Hậu quả là vết loét ung thư khoang miệng sẽ thường xuyên rỉ máu một cách vô cớ, kể cả khi bạn đang nhai thức ăn mềm hay đang nằm ngủ; máu đọng lại kết hợp với các mô bị hoại tử ở phần đáy vết loét sẽ tạo ra tình trạng hôi miệng vô cùng trầm trọng và dai dẳng.
3. Phân biệt nhanh viêm loét thông thường và ung thư khoang miệng
Nhằm giúp bạn có một cái nhìn tổng quan, trực quan và dễ ghi nhớ nhất về chủ đề này, dưới đây là bảng so sánh tóm tắt 4 tiêu chí cốt lõi nhất để phân biệt một nốt viêm loét thông thường vô hại với các tổn thương ác tính do bệnh ung thư khoang miệng gây ra.
| Tiêu chí phân biệt | Viêm loét thông thường (Nhiệt miệng) | Vết loét do bệnh ung thư khoang miệng |
| Thời gian lành bệnh | Thường tự thu nhỏ và lặn khỏi hoàn toàn sau 7 – 14 ngày. | Tồn tại dai dẳng vượt quá 2 tuần, không bao giờ tự lành lại. |
| Cảm giác đau | Rất xót rát, đau đớn dữ dội ngay từ những ngày đầu mới mọc. | Giai đoạn đầu không đau, khi bệnh nặng thì đau âm ỉ lan rộng. |
| Đặc điểm khi sờ | Phần viền mềm mại, tổ chức mô lân cận có tính đàn hồi tốt. | Gờ viền cứng ngắc, chai sạn, bề mặt vết loét sần sùi nham nhở. |
| Tình trạng chảy máu | Hiếm khi tự chảy máu, máu tự đông nhanh nếu lỡ bị cọ xước. | Thường xuyên rỉ máu vô cớ, rỉ rả liên tục kèm mùi hôi miệng nặng. |
Bảng tóm tắt trên chỉ mang tính chất tham khảo hữu ích dựa trên các biểu hiện lâm sàng phổ biến nhất mà bệnh nhân có thể tự quan sát bằng mắt thường. Tuy nhiên, căn bệnh ung thư khoang miệng đôi khi lại có những diễn biến vô cùng phức tạp, do đó sự hỗ trợ từ các thiết bị y tế chuyên dụng tại phòng khám là điều không thể thiếu để đưa ra kết luận cuối cùng.
4. Bác sĩ khuyên: Khi nào bạn cần đi bệnh viện kiểm tra ngay lập tức?
>>> Tham khảo thêm: 5 Dấu hiệu ung thư khoang miệng giai đoạn đầu dễ nhầm lẫn với nhiệt miệng
Việc trang bị cho bản thân những kiến thức cơ bản để tự phân biệt ở nhà là một điều rất tốt, nhưng nó tuyệt đối không thể thay thế được các chẩn đoán y khoa chính xác từ bác sĩ chuyên ngành Răng Hàm Mặt. Để bảo vệ an toàn tuyệt đối cho tính mạng của chính mình, bạn cần ghi nhớ sâu sắc những lời khuyên mang tính nguyên tắc sau đây.
- Áp dụng triệt để “Nguyên tắc 14 ngày”: Bất cứ khi nào bạn soi gương và phát hiện một vết loét trên bề mặt môi, niêm mạc má, bờ lưỡi hay nướu răng tồn tại vượt quá mốc thời gian 2 tuần mà không hề khỏi, bạn bắt buộc phải đến bệnh viện kiểm tra ngay lập tức và không được phép chần chừ thêm.
- Cảnh giác cao độ nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ: Những người có thói quen hút thuốc lá lâu năm, thường xuyên uống nhiều rượu bia nồng độ cao, hoặc người lớn tuổi có thói quen nhai trầu cau cần phải đặc biệt lưu tâm đến mọi vết xước nhỏ nhất trong miệng, bởi nguy cơ mắc ung thư khoang miệng ở nhóm này cao gấp nhiều lần người bình thường.
- Thực hiện thủ thuật sinh thiết để chẩn đoán: Khi đi khám, nếu bác sĩ nhận thấy vết loét có dấu hiệu ác tính đáng ngờ, họ sẽ tiến hành thủ thuật sinh thiết (cắt lấy một mẩu thịt cực nhỏ ngay tại chỗ bị viêm loét) để soi dưới kính hiển vi điện tử. Đây là phương pháp y khoa duy nhất, chính xác 100% giúp bác sĩ khẳng định đó là nhiệt miệng hay ung thư khoang miệng.
Bạn hãy tự cứu lấy mình bằng cách chủ động từ bỏ khói thuốc lá độc hại, hạn chế tối đa bia rượu, chăm sóc vệ sinh răng miệng thật kỹ lưỡng mỗi ngày và nhớ đặt lịch đến các phòng khám nha khoa uy tín để kiểm tra định kỳ 6 tháng một lần. Đừng quên chia sẻ những kiến thức y khoa vô cùng hữu ích này đến người thân và bạn bè để cùng nhau xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, an toàn và tránh xa căn bệnh hiểm nghèo!
>>>> Dịch vụ khám nha khoa tổng quát tại Nha Khoa Bảo Việt tại đây!
Hiện nay, Nha khoa Bảo Việt có 3 cơ sở:
-
CS1: Số 117 Trần Đăng Ninh, Cầu Giấy, Hà Nội
-
CS2: Số 8 Vũ Thạnh, Quận Đống Đa, Hà Nội
- CS3: Số 630 Trường Chinh, Kim Liên, Hà Nội
Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp qua:
-
Hotline: 0961.524.678
-
Email: info@nhakhoabaoviet.com
Ngoài ra, Nha khoa Bảo Việt còn cung cấp nhiều kênh thông tin để khách hàng dễ dàng tìm hiểu và kết nối, bao gồm:
-
Fanpage: BaoViet Dental Clinic
-
Youtube: Nha Khoa Bảo Việt
